zavod za zastitu prirode

O Zavodu za zaštitu prirode Srbije

Zavod za zaštitu prirode Srbije je stručna ustanova koja obavlja delatnost zaštite i unapređenja prirodne baštine Srbije. Zavod je osnovan 30. aprila 1948. godine kao Zavod za zaštitu i naučno proučavanje prirodnih retkosti Narodne Republike Srbije.

ISTORIJAT ZAVODA

Zavod za zaštitu prirode Srbije je stručna ustanova koja obavlja delatnost zaštite i unapređenja prirodne baštine Srbije. Zavod je osnovan 30. aprila 1948. godine kao Zavod za zaštitu i naučno proučavanje prirodnih retkosti Narodne Republike Srbije. Od osnivanja 1948. godine do danas, Zavod za zaštitu prirode Srbije prolazi kroz ključne faze razvoja koje su oblikovale sistem zaštite prirode u Srbiji. Ovaj vremenski pregled izdvaja najznačajnije trenutke koji su obeležili početke, institucionalno jačanje i savremeno delovanje Zavoda.

1948
Zavod za zaštitu i naučno proučavanje prirodnih retkosti Narodne Republike Srbije

Naša priča počinje 30. aprila 1948. godine, kada je osnovan Zavod za zaštitu i naučno proučavanje prirodnih retkosti Narodne Republike Srbije. Osnivanje Zavoda usledilo je nakon donošenja zakonskih propisa u oblasti zaštite prirode, kao što je Zakon o zaštiti spomenika kulture i prirodnjačkih retkosti Demokratske Federativne Jugoslavije od 31. jula 1945. godine, ali i na osnovu niza razgovora, planiranja i analize različitih problema zaštite prirode i opšteg stanja žive i nežive prirode na teritoriji SR Srbije nakon Drugog svetskog rata. Naročiti podstrek institucionalnom organizovanju u oblasti zaštite prirode dao je akademski i istraživački rad profesora i akademika, dr Siniše Stankovića. Osnivanju Zavoda doprinele su i aktivnosti i zalaganja u ovoj oblasti od strane Prirodnjačkog muzeja u Beogradu, Instituta za ekologiju i biogeografiju biološke grupe Prirodno-matematičkog fakulteta iz Beograda, Šumarskog fakulteta iz Beograda itd.

Doneto je prvo Rešenje o zaštiti prirodnih dobara

Neposredno nakon osnivanja Zavoda, doneta su i prva akta o zaštiti prirodnih vrednosti, zaštićeni su objekti žive i nežive prirode. Na predlog Prirodnjačkog muzeja u Beogradu, zaštićen je Prirodni rezervat „Ostrozub“, prvenstveno zbog prisustva stenoendemično reliktne biljne vrste zeleničeta ili lovorvišnje (Prunus laurocerasus). Prvo Rešenje o zaštiti Zavod za zaštitu i naučno proučavanje prirodnih retkosti doneo je 1949. godine, i ono se odnosilo na zaštitu vodopada Velika i Mala Ripaljka na planini Ozren kod Sokobanje.

Pokrenut je stručni časopis „Zaštita prirode“

Ubrzo nakon toga, Zavod je osnovao i najstariji stručni časopis u Srbiji iz oblasti zaštite prirode baštine i njenih retkosti pod imenom „Zaštita prirode“ 1950. godine, koji sa uspehom izlazi do danas.

Utvrđena današnja organizacija Zavoda

Odlukom Vlade Republike Srbije utvrđena je današnja organizacija Zavoda, sa sedištem u Beogradu i kancelarijom u Nišu, čime je dodatno ojačan institucionalni okvir zaštite prirode.